Je opleidingssectie lijkt simpel: diploma, onderwijsinstelling, afstudeerdatum. Klaar.
Maar de details zijn belangrijker dan je denkt. Waar je het plaatst, wat je vermeldt, en hoe je het opmaakt kan je kansen helpen - of schaden.
Van de bevolking
Heeft een HBO- of WO-diploma (15-75 jaar)
Source: CBS, 2024
Deze gids behandelt alles: van standaard opmaak tot lastige situaties zoals HBO vs. WO, propedeuse, onafgemaakte opleidingen en buitenlandse diploma's.
Opleidingssectie Essentials
- Plaatsing: Na werkervaring (tenzij je recent bent afgestudeerd)
- Vermelden: Diploma, richting, onderwijsinstelling, afstudeerjaar, relevante onderscheidingen
- Optioneel: Cum laude, propedeuse (indien relevant), minor, NLQF/EQF-niveau
- Weglaten: Middelbare school (als je HBO/WO hebt), oude datums (bij zorg over leeftijdsdiscriminatie)
- Format: Consistent, scanbaar, ATS-vriendelijk
HBO vs. WO: Het Belangrijkste Onderscheid
Voor Nederlandse werkgevers is het verschil tussen HBO en WO cruciaal. Zorg dat dit duidelijk is op je CV.
Het Nederlandse Onderwijssysteem
| Niveau | Type | Duur | Toegang tot |
|---|---|---|---|
| VMBO | Voorbereidend middelbaar | 4 jaar | MBO |
| HAVO | Hoger algemeen | 5 jaar | HBO |
| VWO | Voorbereidend wetenschappelijk | 6 jaar | WO |
| MBO | Middelbaar beroepsonderwijs | 1-4 jaar | HBO (niveau 4) |
| HBO | Hoger beroepsonderwijs | 4 jaar | Arbeidsmarkt, WO-master |
| WO | Wetenschappelijk onderwijs | 3+1/2 jaar | Arbeidsmarkt, promotie |
HBO (Hogescholen)
- Karakter: Praktijkgericht, beroepsgericht
- Instellingen: Hogescholen (HvA, Fontys, Saxion)
- Startsalaris 2025: EUR 2.400-3.100/maand
WO (Universiteiten)
- Karakter: Theoretisch, onderzoeksgericht
- Instellingen: Universiteiten (UvA, TU Delft, Erasmus, VU, RUG)
- Startsalaris 2025: EUR 3.000-3.600/maand (master)
Salarissen Groeien Naar Elkaar
Het salarisverschil is het grootst bij de start. Na 5-10 jaar werkervaring convergeren de salarissen grotendeels - dan telt je prestatie meer dan je diplomatype.
Het Standaard Opleidingsformat
Hier is de basisstructuur die voor de meeste kandidaten werkt:
OPLEIDING Bachelor Bedrijfskunde Hogeschool Rotterdam (HBO) | juni 2022
Volledig Format met Optionele Elementen
OPLEIDING Master Bedrijfskunde Erasmus Universiteit Rotterdam (WO) | juni 2024 Cum laude | Specialisatie: Finance & Investments Bachelor Bedrijfseconomie Universiteit van Amsterdam (WO) | juni 2022 Cum laude | Minor: Data Science
Wat te Vermelden in je Opleidingssectie
Verplichte Elementen
| Element | Format | Toelichting |
|---|---|---|
| Diplomatype | Bachelor, Master, Associate Degree | Schrijf volledig uit |
| Richting/Opleiding | Bedrijfskunde, Informatica | Inclusief minor indien relevant |
| Onderwijsinstelling | Volledige officiële naam | Voeg (HBO) of (WO) toe |
| Afstudeerdatum | Maand Jaar of alleen Jaar | "juni 2022" of "2022" |
Optionele Elementen (Vermelden Als Sterk)
| Element | Wanneer Vermelden | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Cum laude | Altijd als behaald | Cum laude (gemiddeld 8.4) |
| Propedeuse | Bij onvolledige opleiding of switch | Propedeuse Psychologie, VU (2020) |
| NLQF/EQF-niveau | Bij internationale sollicitaties | NLQF niveau 6 / EQF level 6 |
| Relevante vakken | Starter of carriereswitcher | Vakken: Python, SQL, Statistiek |
| Scriptie/Afstudeerproject | Indien relevant voor doelfunctie | Scriptie: "AI in de Zorg" |
| Minor | Indien relevant voor doelfunctie | Minor: Digital Marketing |
Wat je Moet Weglaten
Sla Deze Elementen Over
- Middelbare school (als je HBO/WO hebt)
- Irrelevante vakken en bijvakken
- Afstudeerdatum (bij meer dan 15 jaar en zorg over leeftijdsdiscriminatie)
- Onafgemaakte opleidingen zonder propedeuse of studiepunten
- Verlopen certificeringen
- Basisschool of buitenschoolse activiteiten
Propedeuse: Wanneer en Hoe Vermelden
De propedeuse (eerste jaar, 60 ECTS) is een officieel certificaat. Vermeld het strategisch.
Wanneer Propedeuse Vermelden
Vermeld Propedeuse Als
- Je de volledige opleiding niet hebt afgerond maar wel propedeuse hebt
- Je bent overgestapt van WO naar HBO (toont theoretische basis)
- Je een andere richting bent gaan studeren en de eerste propedeuse relevant is
- Je geen ander hoger onderwijsdiploma hebt
Format voor Propedeuse
OPLEIDING Bachelor Communicatie Hogeschool van Amsterdam (HBO) | juni 2023 Propedeuse Communicatiewetenschap Vrije Universiteit Amsterdam (WO) | 2020
WO naar HBO Switch
Als je van WO naar HBO bent overgestapt, kan je WO-propedeuse een pluspunt zijn. Het toont dat je het theoretische niveau aankunt maar voor een praktijkgerichte aanpak hebt gekozen.
Plaatsing: Boven of Onder Werkervaring?
De plaatsing van je opleidingssectie geeft je prioriteiten aan.
Opleiding Eerst (Bovenaan CV)
Gebruik deze plaatsing wanneer:
Zet Opleiding Eerst Als
- Je recent bent afgestudeerd (0-2 jaar werkervaring)
- Je diploma indrukwekkender is dan je werkervaring
- Je solliciteert op functies waar credentials cruciaal zijn (onderzoek, academie)
- Je net een relevante masteropleiding hebt afgerond
- Je van carriere wisselt en je nieuwe opleiding je kwalificatie is
Voorbeeld Layout (Opleiding Eerst):
HEADER / CONTACTGEGEVENS OPLEIDING WERKERVARING VAARDIGHEDEN
Opleiding Na Werkervaring (Standaard)
Gebruik deze plaatsing wanneer:
Zet Opleiding Na Werkervaring Als
- Je 2+ jaar relevante werkervaring hebt
- Je werkprestaties indrukwekkender zijn dan je diploma
- Je in een vakgebied werkt waar ervaring belangrijker is dan diploma's
- Je diploma standaard is voor je sector (geen onderscheidende factor)
Voorbeeld Layout (Werkervaring Eerst):
HEADER / CONTACTGEGEVENS PROFESSIONELE SAMENVATTING WERKERVARING OPLEIDING VAARDIGHEDEN
Opmaak per Diplomatype
Associate Degree (Ad)
De Associate Degree is een 2-jarige HBO-opleiding (NLQF/EQF niveau 5):
Associate Degree ICT Hogeschool Arnhem en Nijmegen (HBO) | juni 2024
HBO Bachelor
Bachelor of Business Administration Hogeschool van Amsterdam (HBO) | juni 2023 Minor: International Business | Gemiddeld: 7.8
WO Bachelor
Bachelor Psychologie Universiteit Utrecht (WO) | juni 2022 Cum laude | Honoursprogramma
WO Master
Master Finance Erasmus Universiteit Rotterdam (WO) | juni 2024 Cum laude | Specialisatie: Financial Markets Scriptie: "ESG-Impact op Aandelenrendementen in de AEX"
MBO Diploma
MBO Niveau 4 Diploma Commercieel Medewerker ROC Midden Nederland | juni 2021 Keuzedeel: Online Marketing
Promotie (Doctoraat)
Doctor (PhD) Informatica Technische Universiteit Delft (WO) | september 2024 Proefschrift: "Machine Learning voor Autonome Systemen" Promotor: Prof. dr. J. van den Berg
Cum Laude: Altijd Vermelden
Cum laude is een significante onderscheiding in Nederland.
Van bachelorstudenten
Studeert cum laude af (gemiddeld 8.0+)
Source: Nederlandse universiteiten, 2024
Wanneer Je Cum Laude Hebt
Vermeld het altijd. Het onderscheidt je direct van andere kandidaten.
Master Strategic Management Tilburg University (WO) | juni 2024 Cum laude (gemiddeld 8.3)
Cum Laude Criteria
| Niveau | Vereist Gemiddelde | Percentage Dat Slaagt |
|---|---|---|
| WO Bachelor | 8.0+ | 9-13% |
| WO Master | 8.0+ | ~16% |
| HBO | Verschilt per instelling | Vaak 8.0+ |
Vermeld Je Gemiddelde
Als je cum laude bent afgestudeerd, vermeld dan ook je gemiddelde cijfer. Dit geeft extra context en toont transparantie.
Meerdere Diploma's
Vermeld diploma's in omgekeerd chronologische volgorde (meest recent eerst):
OPLEIDING Master Supply Chain Management Erasmus Universiteit Rotterdam (WO) | juni 2024 Scriptie: "Voorspellende Analytics voor Logistieke Optimalisatie" Bachelor Technische Bedrijfskunde Universiteit Twente (WO) | juni 2022 Cum laude | Minor: Data Science
HBO na WO (of andersom)
Als je na een WO-bachelor een HBO-master hebt gedaan (of vice versa):
OPLEIDING Master of Business Administration (MBA) Nyenrode Business Universiteit | juni 2024 Bachelor Communicatiewetenschap Universiteit van Amsterdam (WO) | juni 2020
Relevante Vakken: Wanneer en Hoe
Relevante vakken helpen wanneer je beperkte directe werkervaring hebt.
Wanneer Vakken Vermelden
Vermeld Vakken Als
- Je recent bent afgestudeerd met beperkte werkervaring
- Je van carriere wisselt en vakken nieuwe vaardigheden tonen
- De vacature specifiek bepaalde technische kennis vraagt
- Je opleiding niet direct aansluit bij de functie
Format voor Vakken
Optie 1: Geintegreerd met Diploma
Bachelor Data Science Eindhoven University of Technology (WO) | juni 2024 Relevante vakken: Machine Learning, Statistiek, Python, Database Management
Optie 2: Aparte Sectie
RELEVANTE VAKKEN Data Structures & Algorithms, Machine Learning, Database Management, Software Engineering, Cloud Computing, Agile Development
Houd Het Relevant
Vermeld alleen vakken die direct relevant zijn voor de doelfunctie. Een informatica-afgestudeerde hoeft voor een softwarefunctie geen "Academische Vaardigheden" of "Engels" te vermelden.
Buitenlandse Diploma's en Diplomawaardering
NLQF/EQF-Niveaus
Voor internationale sollicitaties of buitenlandse diploma's, gebruik het NLQF/EQF-kader:
| NLQF/EQF Niveau | Nederlandse Equivalent |
|---|---|
| Niveau 4 | HAVO, VWO, MBO-4 |
| Niveau 5 | Associate Degree |
| Niveau 6 | Bachelor (HBO/WO) |
| Niveau 7 | Master |
| Niveau 8 | Doctoraat |
Format voor Buitenlandse Diploma's
Bachelor of Engineering in Computer Science Technical University of Munich, Duitsland | 2022 EQF niveau 6 (equivalent aan Nederlandse WO-bachelor)
Diplomawaardering via Nuffic/IDW
Als je een buitenlands diploma hebt:
Bachelor of Commerce University of Sydney, Australie | 2021 Diplomawaardering: Nuffic/IDW (equivalent aan HBO-bachelor)
Diplomawaardering Aanvragen
Een diplomawaardering via Nuffic/IDW kost EUR 148,83 en is niet juridisch bindend, maar wel waardevol voor werkgevers. Het is verplicht voor gereglementeerde beroepen zoals arts, advocaat of leraar.
NT2 voor Niet-Moedertaalsprekers
Als Nederlands niet je moedertaal is, vermeld je NT2-certificaat:
TAALCERTIFICATEN Staatsexamen NT2 Programma II (B2) DUO/College voor Toetsen en Examens | 2023
NT2 Niveaus
| Programma | Niveau | Geschikt Voor |
|---|---|---|
| NT2 Programma I | B1 | MBO, dagelijks werk |
| NT2 Programma II | B2 | HBO, WO, professionele functies |
Waarde van NT2
NT2 Programma II toont dat je op HBO/WO-niveau in het Nederlands kunt functioneren. Dit is een sterke differentiator en vereist voor toelating tot Nederlandse hogescholen en universiteiten.
Speciale Situaties
Onafgemaakte Opleidingen
Als je bent gestart maar niet hebt afgerond:
Momenteel Ingeschreven:
Bachelor Informatica (lopend) Universiteit van Amsterdam (WO) | Verwachte afstudeerdatum: juni 2026 120 ECTS behaald
Niet Meer Ingeschreven (Met Propedeuse):
Propedeuse Bedrijfskunde Erasmus Universiteit Rotterdam (WO) | 2020
Niet Meer Ingeschreven (Zonder Propedeuse):
Studie Technische Informatica (90 ECTS) TU Eindhoven (WO) | 2019-2021 Focus: Software Engineering, Algorithms
Momenteel Studerend
Master Business Analytics (parttime) VU Amsterdam (WO) | Verwacht: juni 2026 Naast fulltime werkzaamheden
Meerdere Studies Tegelijk
OPLEIDING Bachelor Rechten Universiteit Leiden (WO) | juni 2024 Bachelor Economie (dubbele bachelor) Universiteit Leiden (WO) | juni 2024
Middelbare School: Wanneer Vermelden
Van de gevallen
Hoort middelbare school NIET op je CV
Source: Best Practice
Vermeld Middelbare School Alleen Als:
Criteria voor Middelbare School
- Het is je hoogste opleidingsniveau
- Je solliciteert op een functie waar VWO of gymnasium specifiek gevraagd wordt
- Je zit nog op de middelbare school of bent net afgestudeerd
- Je hebt een bijzonder profiel (bijv. tweetalig onderwijs, technasium)
Format Middelbare School (Indien Nodig)
VWO Diploma, Profiel Natuur & Techniek Stedelijk Gymnasium Leiden | 2019
Of voor bijzondere scholen:
VWO Diploma, Tweetalig Onderwijs (TTO) Het Nieuwe Lyceum, Bilthoven | 2020 Profiel: Economie & Maatschappij
Online Cursussen en Certificeringen
Online leren is breed geaccepteerd. Vermeld het strategisch.
Wat te Vermelden
| Vermelden | Overslaan |
|---|---|
| Google Data Analytics Certificate | Onafgemaakte Coursera-cursussen |
| AWS Certified Solutions Architect | Cursussen zonder certificaat |
| Microsoft Azure Fundamentals | Zeer korte cursussen (<10 uur) |
| Scrum Master (PSM I) | Cursussen van onbekende platforms |
| LinkedIn Learning certificeringen | Irrelevante hobbycursussen |
Format voor Online Certificeringen
CERTIFICERINGEN Google Data Analytics Professional Certificate | Google | 2024 200+ uur training in data-analyse, SQL, R en Tableau AWS Solutions Architect Associate | Amazon Web Services | 2024 Scrum Master (PSM I) | Scrum.org | 2023
Bootcamps en Intensieve Programma's
Bootcamps en professionele ontwikkelingsprogramma's vermeld je als opleiding:
OPLEIDING Full Stack Web Development Bootcamp Codaisseur, Amsterdam | 2024 12 weken intensief programma: JavaScript, React, Node.js, PostgreSQL Eindproject: E-commerce platform met 10K+ gelijktijdige gebruikers Bachelor Economie Rijksuniversiteit Groningen (WO) | 2020
Bootcamp Positionering
Voor carriereswitchers kunnen bootcamps boven traditionele diploma's staan als ze relevanter zijn voor de doelfunctie. Leid met je sterkste kwalificatie.
Datums Weglaten (Leeftijdsdiscriminatie)
Oudere kandidaten kunnen afstudeerdatums weglaten om leeftijdsbias te vermijden:
Met Datums:
Bachelor Accountancy Universiteit van Amsterdam (WO) | juni 1995
Zonder Datums:
Bachelor Accountancy Universiteit van Amsterdam (WO)
Datums Weglaten Kan Helpen Als
- Je 15+ jaar werkervaring hebt
- Je bezorgd bent over leeftijdsdiscriminatie
- Je ervaring voor zichzelf spreekt
Houd Datums Als
- Gaten worden zichtbaarder zonder tijdlijn
- Recruiters kunnen het slechtste aannemen
- Sommige sectoren verwachten volledige informatie
Overweeg de Trade-Off
Datums weglaten is legaal en gangbaar, maar creëert een gat in je tijdlijn. Combineer dit met het weglaten van oudere functies voor consistentie. Als alleen je opleidingsdatums ontbreken, valt het op.
Veelgemaakte Fouten
Fout 1: Irrelevante Details Vermelden
| Te Veel | Precies Goed |
|---|---|
| Elk vak dat je ooit hebt gevolgd | 3-5 relevante vakken max |
| Middelbare school (met HBO/WO) | Alleen hoogste diploma |
| Studentenvereniging lidmaatschap | Alleen bestuursfuncties |
| Basisschool prestaties | Niets - nooit vermelden |
Fout 2: Liegen Over Credentials
Van vacatures
Is voor hoger beroepsniveau - werkgevers controleren diploma's
Source: UWV, 2024
Claim nooit een diploma dat je niet hebt. Diploma's vervalsen is een van de topredenen voor ontslag en ingetrokken aanbiedingen.
Fout 3: Inconsistente Opmaak
Als het ene diploma volledige details heeft en het andere summier is, ziet het er slordig uit:
Inconsistent:
Master Bedrijfskunde, EUR Rotterdam, juni 2020, Finance, Cum laude BSc Economie - UvA 2016
Consistent:
Master Bedrijfskunde Erasmus Universiteit Rotterdam (WO) | juni 2020 Specialisatie: Finance | Cum laude Bachelor Economie Universiteit van Amsterdam (WO) | juni 2016
Fout 4: HBO/WO Niet Duidelijk Maken
Nederlandse werkgevers willen direct weten of je HBO of WO hebt gestudeerd:
Onduidelijk:
Bachelor Bedrijfskunde Hogeschool Rotterdam | 2022
Duidelijk:
Bachelor Bedrijfskunde Hogeschool Rotterdam (HBO) | 2022
Opleidingssectie Templates
Recent Afgestudeerde Template
OPLEIDING Master Data Science Universiteit van Amsterdam (WO) | juni 2024 Cum laude (gemiddeld 8.2) Relevante vakken: Machine Learning, Statistical Analysis, Data Visualisatie, Database Management, Python Programming, Big Data Analytics Activiteiten: - Data Science Student Association (Voorzitter) - Student-assistent, AI Lab - Winnaar Dutch Data Science Challenge 2023 Bachelor Econometrie Erasmus Universiteit Rotterdam (WO) | juni 2022 Minor: Computer Science
Ervaren Professional Template
OPLEIDING MBA Nyenrode Business Universiteit | 2018 Bachelor Bedrijfskunde Hogeschool van Amsterdam (HBO) | 2012
Carriereswitcher Template
OPLEIDING & CERTIFICERINGEN Google UX Design Professional Certificate | 2024 6 maanden programma: user research, wireframing, prototyping, usability testing Scrum Master (PSM I) | Scrum.org | 2024 Bachelor Psychologie Universiteit Utrecht (WO) | 2015 Relevante vaardigheden: gebruikersonderzoek, data-analyse, presentatieontwerp
Internationaal Diploma Template
OPLEIDING Master Computer Science Technical University of Munich, Duitsland | 2023 EQF niveau 7 (equivalent aan Nederlandse WO-master) Cum laude | Specialisatie: Artificial Intelligence Bachelor Informatica University of Warsaw, Polen | 2021 Diplomawaardering: Nuffic/IDW (equivalent aan WO-bachelor) EQF niveau 6
De Krappe Arbeidsmarkt
Utrecht
Percentage inwoners met hoger onderwijsdiploma - hoogste van Nederland
Source: CBS, 2024
In de huidige krappe arbeidsmarkt is bijna elke sector op zoek naar hoger opgeleiden. Zorg dat je opleiding optimaal gepresenteerd is.
Krapte per Sector
Bijna alle 40 beroepsgroepen op hoger niveau ervaren arbeidskrapte. Dit betekent:
- Je diploma is waardevoller dan ooit
- Werkgevers zijn flexibeler over HBO vs. WO
- Relevante certificeringen kunnen diploma's aanvullen
- Praktijkervaring weegt zwaarder na enkele jaren
Laatste Checklist
Opleidingssectie Kwaliteitscheck
- Diplomatype is volledig uitgeschreven
- HBO of WO is duidelijk aangegeven
- Onderwijsinstelling komt overeen met officiele naam
- Afstudeerdatum format is consistent
- Cum laude is vermeld (indien behaald)
- Propedeuse is vermeld (indien relevant en geen volledig diploma)
- NLQF/EQF-niveau is toegevoegd (voor internationale context)
- Relevante vakken ondersteunen je kandidatuur
- Plaatsing reflecteert je carrierefase
- Middelbare school is weggelaten (als je HBO/WO hebt)
- Buitenlandse diploma's hebben diplomawaardering of equivalent
- Certificeringen zijn actueel en relevant
- Opmaak is consistent met de rest van je CV
De Bottom Line
Je opleidingssectie ondersteunt je kandidatuur - het definieert je niet (tenzij je recent bent afgestudeerd).
Voor de meeste professionals: houd het clean en beknopt. Diploma, onderwijsinstelling, HBO/WO, jaar. Bewaar de details voor wat het meest telt: je werkervaring en prestaties.
Voor recent afgestudeerden en carriereswitchers kan opleiding je sterkste sectie zijn. Maximaliseer het met relevante vakken, cum laude, projecten en certificeringen die je kwalificaties aantonen.
Hoe dan ook: format het consistent, verifieer de nauwkeurigheid, en positioneer het strategisch.
Bouw een professionele opleidingssectie
Onze builder helpt je diploma's, certificeringen en vakken te formatteren voor maximale impact - automatisch geoptimaliseerd voor ATS-systemen.
Start GratisGerelateerde bronnen
- •Cijfers op je CV— Wanneer je cijfers vermeldt
- •Certificeringen op je CV— Certificeringen correct vermelden
- •Volgorde CV Secties— Optimaliseer je layout
- •CV Maken— Bouw je CV
- •Student CV Gids— CV's voor studenten
Frequently Asked Questions
Moet mijn opleiding boven of onder mijn werkervaring staan?
Voor de meeste professionals hoort de opleiding onder de werkervaring. Uitzondering: recent afgestudeerden (minder dan 2 jaar werkervaring) en carriereswitchers met een nieuwe relevante opleiding plaatsen hun opleiding eerst, omdat dit hun sterkste kwalificatie is.
Moet ik HBO of WO vermelden als verschil uitmaakt?
Ja, vermeld altijd duidelijk of je een HBO- of WO-opleiding hebt gevolgd. Nederlandse werkgevers kennen het verschil en het beïnvloedt startsalaris en functie-eisen. HBO is praktijkgericht (hogeschool), WO is wetenschappelijk (universiteit).
Moet ik mijn propedeuse vermelden op mijn CV?
Vermeld je propedeuse als je de volledige opleiding niet hebt afgerond maar wel het propedeusecertificaat hebt behaald. Ook nuttig als je van WO naar HBO bent overgestapt - het toont theoretische basis. Laat het weg als je de volledige bachelor hebt behaald.
Wanneer vermeld ik cum laude op mijn CV?
Vermeld cum laude altijd als je het hebt behaald. Slechts 9-13% van bachelorstudenten en circa 16% van masterstudenten studeert cum laude af. Het vereist gemiddeld 8.0 of hoger en is een sterke differentiator op de arbeidsmarkt.
Hoe vermeld ik een buitenlands diploma op mijn Nederlandse CV?
Vermeld je buitenlandse diploma met het NLQF/EQF-niveau voor context (bijv. 'EQF niveau 6 - equivalent aan Nederlandse bachelor'). Overweeg een diplomawaardering via Nuffic/IDW aan te vragen (EUR 148,83). Dit is vooral belangrijk voor gereglementeerde beroepen.
